Mijn vorige blog ging over de overheid van de toekomst, die de publieke zaak moet delen met de civil society en voor een deel moet afstappen van klassieke bureaucratische beginselen als gelijkheid voor de wet etc.
Ongelijke bejegening, maar geen willekeur
Herkenning
van mijn ideeën vond ik het in een artikel in Binnenlands Bestuur over derol van de moderne ambtenaar.
Dit stuk sluit naadloos aan op mijn betoog. Ik citeer Marije van den Berg, die
training en advies geeft aan gemeenteambtenaren. “De klassieke ambtenaar is
objectief, neutraal en gaat te werk zonder aanzien des persoons’, zegt ze.
‘Informele contacten leggen met individuen aan wie jij wat denkt te hebben,
omdat je ze leuk vindt en omdat ze energie uitstralen, staat daar haaks op.
Toch moeten we die kant op. Zonder de formele wereld geheel de rug toe te
keren. Vriendjespolitiek willen we niet. We moeten een evenwicht vinden tussen
het persoonlijke
en
het neutrale, en ambtenaren de ruimte geven om hun professionele intuïtie te
ge-
bruiken.” Zo eindigde ik mijn blog ook: ‘het mag ook niet
ontaarden in willekeur.’
Hoe
krijgen we dat voor elkaar?
Hiervoor
voer ik u terug naar de laatste dag van mijn loopbaan, waarin mijn
collega’s een afscheid vol verrassingen dat voor me hadden georganiseerd. Maar
hierin ik zelf toch nog een stukje regie gehouden voor een inhoudelijke
oefening. De aanwezigen werd gevraagd een situatie voor de geest te halen
waarin zij de samenleving goed hadden geholpen, maar daarbij misschien regels
of politieke instructies hadden moeten loslaten (of waarin zij achteraf spijt
hadden dit niet te hebben gedaan). De opdracht was in groepjes van 6 à 7 rond
de keukentafel elkaar om de beurt een verhaal over zo’n situatie te vertellen.
Verhalen over dergelijke lastige situaties uitwisselen is naar mijn mening een
onmisbaar sluitstuk op de nieuwe verhoudingen om te voorkomen dat een nieuwe
werkwijze waarin ongelijkheid en verschil centraal staan, in willekeur
ontaardt. Deze leuke oefening met een serieuze ondertoon was natuurlijk een
beetje kunstmatig als onderdeel van een afscheid. Ik wist geen betere manier om
een stukje van mijn gedachtegoed over te dragen op mijn collega’s. Dit verhalen
vertellen over delicate afwegingen is naar mijn mening een wezenlijk element in
de professionele communicatie die hoort bij de ambtenaar van de toekomst. Als
ambtenaren dergelijke situaties onder de pet houden, dreigt werkelijk dat
gevaar van willekeur te ontstaan.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten